xoves, 13 de xuño de 2019

Renacemento revisitado

'Los Bravú' ofrécennos, na compostelana Galería Trinta, unha sorprendente e fascinante interpretación da pintura que orixinou a plástica renacentista pero adaptada a nosa cotidianeidade, enchéndoa de inesperábeis posibilidades simbólicas e formais.



Cada vez é máis complicado atopar propostas pictóricas que te sorprendan, que te leven a abrir os ollos ante o inesperado, dentro das novas xeracións creativas que adoitan apostar máis por outras maneiras de interpretar á realidade con soportes máis contemporáneos (ou presuntamente así entendidos) ca pintura. Visitar a exposición de ‘Los Bravú’ na Galería Trinta supón atoparse con esa sorpresa, esa frescura coa que un se reconcilia coa pintura feita hoxe.
Diego Omil y Dea Gómez, el de Marín e ela de Salamanca, son a parella que forma ‘Los Bravú’. Coñecéronse en Salamanca, estudando na Facultade de Belas Artes e de aí saiu esta dupla que está comezando a dar moito que falar na nosa arte por esa capacidade de fomentar o debate dende o interior da propia pintura. Con traballos na escultura, no deseño ou no cómic, é á pintura a que nestes momentos ocupa a súa maior atención coa clara intención de formular unha nova linguaxe a través da valente intersección de tempos e espazos, de culturas como a que deu lugar nos séculos XIV e XV a aquel Renacemento primixenio, e o noso propio tempo. Un tempo cheo de contaminacións visuais e tamén afectivas entre as persoas, mundos virtuais e tecnolóxicos que teñen mal encaixe nas escenas máis repousadas destes dous artistas, pero que plásticamente funcionan de xeito marabilloso
Na Galería Trinta temos unha boa mostra de esta cohabitación, por iso nos atopamos un pórtico ao estilo da recén restaurada Anunciación de Fra Angélico, habitado por dous mozos que se fan un selfie, ou elementos da cultura grecolatina: capiteis, esculturas, retratos... que rachan o seu severo simbolismo con estes personaxes con camisas estampadas ou con sandalias, con móbiles ou con bolsas duns grandes almacenes. Ese carácter híbrido da súa pintura xera unha distorsión no espectador, pero que ten que entenderse dende esa posición dos artistas de poñer en cuestión aquilo que nos leve ao academicismo nunha tensión dos límites máis tradicionais da pintura, algo que se ten feito moitas veces, pero quizáis non dende este plantexamento visualmente tan interesante por xogar esa partida xusto no escenario dese ámbito académico.
Precisamente a arte do Quattrocento tamén plantexaba unha ruptura, unha humanización do carácter exclusivamente sacro da pintura para adaptala á nova vida das cidades estado nun proceso de modernidade que despegaba do ceo para facer da terra un espazo no que o ser humano optaba por unha vida moito máis pracenteira na que motivar os sentidos. A nosa vida hoxe é xustamente iso, unha constante excitación dos nosos sentidos, unha chamada permanente a que respostemos aos máis variados estímulos: publicitarios, turísticos, económicos... e a esa estimulación semellan querer chegar ‘Los Bravú’ coa súa obra, que ten moito de plantexamento lúdico e de chamada ao sentidos, xa non só polos elementos centrais da obra, unha figura humana que recupera os trazos das representacións renacentistas, coa importancia da liña e do retrato, senón tamén por unha serie de elementos que poden semellar anecdóticos, pero que lle conceden á obra toda unha lixeireza que participa desa sensualidade pretendida. Os paxaros, as froitas, as flores ou os animais plantexan un xardín dos sentidos no que as figuras semellan participar dunha danza colectiva, dunha celebración da vida que ten un sentido atemporal, que ven dende o pasado e chega ata os nosos días.
Para iso a súa linguaxe precisa de espallar as súas posibilidades, de facer que a pintura sexa un punto de partida no que mesturar outras linguaxes como o universo do cómic, a ilustración ou o deseño, que medran no interior destes cadros cunha enorme liberdade que nos fala das intencións de ‘Los Bravú’ por dinamitar fronteiras, por facer unha pintura que explique o que acontece no noso mundo e por facernos pensar, porque tentemos acceder á nosa realidade dende outro camiño diferente aos que os medios de comunicación ou as canles máis convencionais e de masas nos obrigan a percorrer. Este collage visual sorprenderalles e sobre todo motivaralles de novo a redescubrir a pintura como un xeito de narrar unha sociedade como a nosa, non tan afastada da que se desenvolveu séculos atrás.



Publicado no suplemento cultural Táboa Redonda. Diario de Pontevedra/El Progreso de Lugo. 9/06/2019

mércores, 12 de xuño de 2019

Tatuajes y calidad

El Mundial de Fútbol de Francia redefine el papel del fútbol femenino en la sociedad cada vez más seguido por público y medios


ESPAÑA SE enfrenta hoy a Alemania en el Mundial de Fútbol Femenino que se disputa en Francia en busca de otro día para la historia. Y es que si algo lleva consiguiendo el fútbol femenino en nuestro país durante los últimos tiempos es ir sumando días históricos a una velocidad tal que lo que viene es a demostrar lo injusta que ha sido nuestra sociedad con esa parte tan importante de nuestra población a la que tantas veces hemos orillado-como en tantas otras facetas de la vida-, cegados por los fulgores mediáticos del fútbol masculino.
Con cada vez mejores entradas en los terrenos de juego, con un mayor nivel técnico temporada tras temporada, con éxitos que van desde la participación en la final de la Copa de Europa del Barcelona al ascenso del Deportivo a la máxima categoría del fútbol femenino español y, sobre todo, con una mayor atención de los medios de comunicación y de las marcas comerciales, el fútbol femenino está sumándose a ese terremoto social en que se están convirtiendo, por fortuna, las mujeres en nuestro país.
Este será el segundo partido de España en la que es su segunda participación en un Mundial. En el primero de ellos venció a Sudáfrica en la que fue su primera victoria en este tipo de citas del máximo nivel y lo que hoy se espera es poder batir a toda una potencia como Alemania, lo que certificaría el paso a octavos de final y sería todo un éxito para la participación española. Los que las han visto jugar ya lo saben, pero los que no les animo a que prueben a ver cómo juegan estas futbolistas y lo interesantes que son sus partidos, que cada vez menos tienen que envidiar a los de sus colegas masculinos. La propia Liga Española ha experimentado en los últimos tiempos un considerable crecimiento, con cada vez más equipos con posibilidades de competir y con una enorme mejora en las deportistas que, cierto es, todavía tienen mucho margen de superación no tanto en lo deportivo, repito, y sí en el tema salarial con siderales diferencias con los hombres pero que en vista de la repercusión que están teniendo sus competiciones éstas se irán limando rápidamente.
El fútbol, al fin y al cabo, es una misma realidad, tanto el masculino como el femenino son dos caras de una misma moneda, de ahí que no tiene ningún sentido que haya diferencias entre ambos. Hasta las mujeres aparecen con sus brazos cada vez más tatuados como tantos futbolistas que exhiben sus tatuajes casi como una especie de advertencia a sus rivales, también las mujeres disponen ya de algo que nos puede parecer anecdótico, pero que creo que refleja como pocas cosas, la convergencia de estas dos sensibilidades, y es que pueden ustedes realizar una colección de cromos con todas las jugadoras que participan en el Mundial. Sí ese mítico álbum de cromos de Panini, al que tantas y tantas generaciones hemos dedicado nuestros ahorros, ahora tiene una versión en femenino, con lo que poco más hay que decir.
Disfruten del juego de estas mujeres y denle una oportunidad al fútbol femenino, será su manera de seguir dando pasos en la mejor dirección posible de cualquier sociedad, la de la igualdad entre las personas.




Publicado en Diario de Pontevedra 12/06/2019
Fotografía. Mapi León en un entrenamiento de la selección española. (Juan Carlos Cárdenas. Efe)

luns, 10 de xuño de 2019

El lenguaje de la mirada

Rue Saint-Antoine nº 170
Fotografía. ¿Cómo me miras? es la pregunta más apropiada para entender lo que sostiene el discurso que hila la exposición ‘El lenguaje de la mirada’ que, con fondos de su propia colección, nos presenta la fundación RAC en la pontevedresa calle Sarmiento. Una aproximación fotográfica a uno de los actos vitales más importantes: la mirada


El hecho de mirar. La actitud de mirar. La sensación de mirar. La propuesta que surge de la mirada. Y es que todo en esta exposición parte de esa acción humana imprescindible para nuestra vida en común, así como para relacionarnos con el entorno. Mirar, mirar y mirar es todo lo que se explica a partir del trabajo de un conjunto de fotografías pertenecientes a once creadores, nueve de ellos mujeres, con lo que eso le aporta al tono general de la exposición, a una condición propia de la mirada, siempre diferente si parte de un hombre o de una mujer.
Pocos pueden dudar de la experiencia comunicativa que desarrolla la mirada. Hay miradas que no precisan de la consiguiente explicación vocal, sólo un cruce de miradas es ya casi un discurso. Aquí estos once discursos son once miradas a la condición humana, once reflexiones que nos aproximan a lo que somos. En una primera mirada, de nuevo la mirada, en este caso del espectador ante las obras, nos encontramos con la soledad, la ausencia, la incomunicación, dudas, rastros, memoria... situaciones íntimas que la mirada traduce hacia el exterior, que la mirada conforma como parte de ese diálogo permanente que mantenemos entre nosotros, pero también desde el yo más personal con el conjunto de la sociedad. Recorrer esta exposición convierte a la fotografía en un diapasón de nuestra realidad y de cómo nos vinculamos a ella. De manera muy intensa en ocasiones, mientras otras, aunque formemos parte de su esencia bastante alejados. Podemos estar pero no ser, podemos ser piezas en su engranaje, pero nuestros actos, nuestras decisiones y, finalmente, nuestra mirada puede hacernos renunciar a esa situación colectiva.
Es en este punto en el que la mirada del artista contemporáneo alcanza su mayor provecho desde lo creativo. Tantas veces criticado por su ausencia de lo que nos rodea, quizás la fotografía mantiene, como pocas disciplinas artísticas, ese firme alambre por el que desfilar, el que une a creador y sociedad para intentar explicar alguna de sus componentes. Ese vínculo con lo físico, con lo reconocible visualmente, permite que el artista haga su lectura partiendo de lo reconocible para el espectador, de ahí su potencialidad sobre otras propuestas artísticas, ciertamente mucho más complejas para el público
Teresa Hubbar y Alexander Birchler, Aino Kannisto, San Samore, Rita Magalhaes, Marta María Pérez Bravo, Eulalia Valldosera, Sarah Jones, Tracey Moffatt, Susy Gómez, Eija-Lisa Ahtila y Beat Streuli son los once nombres que nos presentan un trabajo que, partiendo de esa raíz común que concede la mirada, se desarrollan por diferentes itinerarios más o menos sugerentes para el espectador, que es quien, a partir de su propia mirada, de su interacción con la obra, completa la propuesta de la exposición. Teresa Hubbard y Alexander Birchler proponen plasmar esa relación del ser humano con el entorno. Aino Kannisto se adentra allí donde el pensamiento genera dudas y miedos, un lado oscuro al que en ocasiones cuesta enfrentarse. Sam Samore gestiona la privacidad en sus imágenes, mientras Rita Magalhães propone una mirada pictoricista y la cubana Marta María Pérez Bravo convierte su cuerpo en soporte de expresión y de creencias. Eulalia Valldosera nos enfrenta a lo doméstico, al espacio íntimo, donde lo femenino incorpora su presencia, o su ausencia. Sarah Jones trabaja la incomunicación pese a la presencia de la figura humana. Tracey Moffatt analiza las posibilidades de las imágenes que confluyen desde el cine, el vídeo o la fotografía. Susy Gómez trabaja la posición del sujeto ante lo contemporáneo y su identidad. Eija-Lisa Ahtila nos plantea una historia, un relato a partir de la conexión de varias imágenes, unas relacionadas con lo gestual, y otras con la mirada que se vincula a la naturaleza y, finalmente, Beat Streuli, trabaja el retrato en diferentes latitudes del mundo.
Ellas y ellos miran y nos hacen mirar también a nosotros. Formamos parte de una red de miradas a las que, lógicamente, el arte, como gestor de esas miradas no puede sustraerse, de ahí que la apuesta desde la organización de la muestra sea muy interesante por visibilizar ese rastro de miradas que, diariamente, hacen de nuestro mundo un escenario artístico que seduce a miles de fotógrafos.





Publicado en Diario de Pontevedra 10/06/2019
Fotografías: Rafa Fariña


mércores, 5 de xuño de 2019

Salvador Gonzo

El periodista gallego asume con valentía el reto de mantener a ‘Salvados’ como una referencia del periodismo en la televisión

Gonzo y Rafa Cabeleira en 'Conversas na UVI' (David Freire)

TENÍA PENDIENTE, desde que a principios del mes de mayo se conoció que Gonzo sería el sustituto de Jordi Évole en ‘Salvados’, dedicarle unas palabras a uno de nuestros periodistas más brillantes y que más me interesan en cuanto a su trabajo que, fielmente, sigo en ‘El intermedio’. Ahora que las aguas electorales parecen encauzarse y los periódicos recuperan el necesario ritmo cotidiano es el momento de dejar patente la satisfacción por la elección del periodista vigués, que no puede ser más acertada para suceder al presentador de ‘Salvados’, tras once años de emisión en La Sexta y de hacer de ese programa una especie de tabla de salvación del periodismo. Hablo de un periodismo cada vez más escaso, basado en perforar allí donde a muchos les da reparo acceder, aproximándose a una realidad en la que la perspectiva de la vida cambia sustancialmente en cuanto un periodista decide sumergirse en ella y trasladarle al espectador o al lector ese paisaje humano.
Es indudable que Jordi Évole lo ha hecho muy bien, que ha creado un estilo y hasta un modo de hacer periodismo, pero no duden que Gonzo será capaz de gestionar esa situación, a priori abrumadora, de manera acertada. Lo hemos visto a lo largo de sus proyectos anteriores y durante los nueve años que lleva al lado del inefable Wyoming proponiendo un ‘Salvados’ en miniatura, en pequeñas píldoras, en comparación con lo que será un programa completo y presentado en solitario, pero desde las que comprobamos que si hay quien puede recoger la bandera de ‘Salvados’ y ondearla de manera alegre ese es Gonzo. Su forma de afrontar temas normalmente espinosos, su audacia a la hora de preguntar o el no volverle la cara a ciertos invitados, hace de su persona el mejor de los relevos posibles.
A Fernando González, Gonzo, lo conocí durante unas horas cuando intervino en el ciclo ‘Conversas na UVI’, gracias a Rafa Cabeleira, con quien conversó y quien lo invitó a participar en una charla para el recuerdo, en la que se habló mucho de periodismo. Palabras que, a la vista de este nuevo horizonte laboral, creo que no está de más recuperar para que sepamos de sus intereses a la hora de ejercer una profesión tan zapateada por tantos sectores. En aquella tarde, azuzado por el punzante Cabeleira, Gonzo dejó frases como estas: «Yo aún creo en esta profesión», «El periodismo es cada vez más necesario» o «La autocensura es aún peor que la censura». Tres auténticos manifiestos profesionales que nos permiten certificar cómo se va a desenvolver nuestro paisano en el nuevo ‘Salvados’.
A ello debemos unirle otro elemento que no siempre se considera en las alturas de la repercusión pública: el factor humano. A Gonzo se le nota implicado en sus reportajes y en su pasión por este trabajo, un voluntarismo que fue el que le empujó a subirse a un avión en Madrid para venir a Pontevedra y regresar inmediatamente después de dicho acto. Sin pedir nada a cambio y asumiendo él mismo el coste de ese desplazamiento. Aquí todavía le debemos una cena y a partir de la próxima temporada del programa el agradecimiento por afrontar un nuevo reto en este denostado oficio.




Publicado en Diario de Pontevedra 5/06/2019

martes, 4 de xuño de 2019

Arturo Souto co mar por medio

Rue Saint-Antoine nº 170
Pintura ▶ A obra do pontevedrés Arturo Souto é unha das máis sobranceiras da plástica galega. O seu papel dentro do grupo dos Renovadores da pintura xunto aos Laxeiro, Colmeiro, Torres e Maside foi dunha singularidade á que podemos asomarnos dende a espectacular exposición que a viguesa Galería Montenegro artellou con 22 relevantes pezas


Achegarse á pintura de Arturo Souto (Pontevedra, 1902-Ciudad de México, 1964) é un dos actos máis intensos referidos á observación da nosa plástica que podemos realizar. Entrar na Galería Montenegro de Vigo supón entrar nun universo feito por Arturo Souto, un universo que fala dunha Galería que nos propón moito máis que unha exposición á procura dunha posíbel venda de cadros, senón que se plantexa todo un escenario casi museístico no que, a través de 22 pezas dunha extraordinaria calidade, poder achegarnos á práctica totalidade da obra deste pintor.
Tanto polas temáticas, como polas técnicas, ou polos momentos de cada unha das pezas, podemos, sen temor a equivocarnos, falar desta exposición como dun completo percorrido polo seu quefacer artístico. A pintura anterior á guerra, os escenarios portuarios, os pobos metafísicos, o colorido mexicano, a calidade e cantidade da pincelada do óleo, as tintas... todo ese universo de Arturo Souto reflíctese nesta exposición e a podemos gozar dende os primeiros cadros que nos atopamos ao entrar na Galería.
O título de ‘Mar por medio’ serve tamén de fío que enguedella todas as pezas nas cales ese mar, que simboliza a súa marcha de España tras o éxito do levantamento militar, vai a estar detrás de moitas das pezas dun xeito máis visíbel, como nas esceas dos portos, pero noutras tamén o estará como liña que divide as súas xeografías vitais. A Europa da que marchou e o México que o acolleu. Atopámonos, polo tanto, cadros absolutamente impactantes que nos falan do Arturo Souto da vangarda histórica galega, cando Galicia se achegaba aos movementos renovadores que dende Madrid ou París plantexaban novos xeitos formais de reflectir a realidade, e no caso que nos ocupa, de vencellar eses istmos á realidade galega. ‘Mulatas con cántaros’, ‘Entroido’, ‘Espantallo’ ou ‘Farándula’, as catro dos anos trinta, xustificarían só por elas mesmas calquera visita á exposición. Catro obras que exemplifican boa parte dos postulados vangardistas da pintura de Arturo Souto. Despois da Guerra Civil o pintor marcha de España, pasa primeiro por Bélxica e a pegada de Ensor faise evidente na súa pincelada, menos clara que o que era con anterioridade, pero a súa pintura medra en matices e posibilidades. ‘O rapto’, de 1944 evidencia esa nova pincelada e fala do seu coñecemento da pintura clásica, do mundo do barroco español que aquí recrea ao seu xeito. Comeza o seu itinerario vital e os cadros xorden das máis variadas xeografías. Pobos de Castela ou pobos de Francia déixannos esa pincelada cada vez máis densa, pero tamén unha mirada especial á paisaxe, na que se recoñece esa atemporalidade propia da pintura metafísica.
A súa gran travesía marítima lévao, tras estancias en Nueva York e Cuba ata México. Alí vivirá vinte anos e a súa pintura medrará en temas e en luminosidade, en cores e nunha valente tendencia cara a abstracción. O seu cadro ‘Descanso’ permítenos recoñecer o carácter indíxena dunha representación que nos fala dunha nova visión da realidade que o rodea. ‘Composición mariña’ de 1958 plantexa esa cor vibrante e a disolución de formas que abre a posibilidade de explorar o territorio da abstracción. Dos últimos anos da súa vida é outra das pezas fulcrais desta mostra, ‘Mulleres no Porto’, un lenzo no que temos a factura clásica do pintor, unha pincelada espesa pero capaz de xerar innumerábeis matices dentro do cadro, pinceladas de cor que estoupan nese interior dun burdel coas mulleres ollando cara a zona dos barcos á espera dos seus clientes. Un porto como o que tantas veces se viu obrigado a percorrer Arturo Souto e un porto que nos leva a outras pezas, tamén ‘marca da casa’, desta vez non óleos, senón esas tintas dos anos trinta que son absolutamente fascinantes nas que se agocha a vida como poucos pintores souberon gardar nas súas obras.

Ata o 16 de xullo teñen a posibilidade de gozar destas obras, de pousar a súa mirada nun dos nosos pintores máis importantes e que soubo, dende a diversidade do seu traballo, compoñer un universo dende diferentes xeografías que se foron pegando ás súas superficies e que agora a Galería Montenegro pon ante nós como unha completa revisión da súa obra, que para o aficionado á pintura, e un labor impagábel e un espazo marabilloso.



Publicado no Diario de Pontevedra 3/06/2019

xoves, 30 de maio de 2019

Infamia

A nova novela de Ledicia Costas, dirixida ao público adulto, enfróntanos á máis aterradora miseria humana dende un relato engaiolante


LEVO VARIOS DÍAS tentando atopar o xeito de enfrontarme ao comentario deste libro. Hai textos que agochan unha forza especial, unha aura case telúrica que os envolve e converte cada achegamento a eles nunha experiencia moi diferente ao que acontece con outros libros. Así é como a maneira de interpretalos, pensalos e escribir deles convértese tamén nunha experiencia íntima na que non é sinxelo atopar o camiño para poñer a circular as palabras que expliquen ese halo que os fai diferentes.
Infamia’, de Ledicia Costas, e editado por Xerais, é un destes libros especiais. A primeira novela da autora dirixida específicamente ao público adulto, aínda que xa editara destinado a este mesmo público un libro de relatos co título de ‘Un animal chamado néboa’, convértese nun espiñento texto no que hai que ter moito coidado ao moverse no seu interior. Isto que leva consigo? que o lector implícase dende ben pronto no que nel acontece. A autora non busca agochar nada e, dende ben cedo, pon as cartas boca arriba, desfacendo o pretendido thriller psicolóxico para converter o libro nunha reflexión sobre a conduta humana e toda unha serie de perversións que aniñan nela.
Fronte a esas perversións temos unha serie de vítimas que a nosa sociedade semella deixar moi desprotexidas. As mulleres e os nenos convértense no albo destas conductas que estremecen a pel cando escoitamos nos medios de comunicacións as atrocidades que sobre eles se cometen. Esta é outra das pegadas que deixa o libro de Ledicia Costas, o ollar en fite á realidade, saber que o que se conta nesa historia forma parte de todos nós, por ser algo tan inmediato. O relato ten lugar nun pobo chamado Merlo, un espacio físico con identidade propia, converténdoo nun personaxe máis da novela, embozado por unha mesta néboa que agocha a desconfianza por toda unha serie de feitos que marcan a historia dese pobo e os comportamentos dos seus veciños.
A chegada a Merlo de Emma Cruz, avogada e profesora de Dereito Penal comeza a mover certos marcos que a historia deixara fixos. Recubertos polo musgo do tempo, non vai ser sinxelo atopar neles a lembranza do acontecido 25 anos atrás. Un suceso que toda a comunidade afánase por agochar, pero que ve como hai cousas que son imposíbeis de mergullar no lago da memoria, xa que aínda que teñan un gran peso acaban por saír a superficie, por facerse visíbeis ante aqueles que pecharon os ollos durante moito tempo e ante quen queira coñecer a verdade. Esa verdade é a unica terapia que de verdade sanda, a derradeira forma de converter a dor en gromo para medrar. Porque neste libro a dor é moi importante. A súa xestión, o que queda en nós ante un feito dramático e como nos enfrontamos a el, é outra das achegas de Ledicia Costas a un libro escrito cunha implicación por parte da autora que se transmite ao lector, de aí ese elemento do que falaba ao principio, imperceptíbel dun xeito físico ou visual, pero que e en cambio envolve todo o relato.
O asistir día a día á sucesión de noticias que sobre abusos a menores ou sobre a desaparición de persoas, turrou pola escrita desta autora, obrigándoa case a dar unha resposta dende o seu traballo a esa realidade, para tentar, dende a creación, poñer ante nós as sensacións de desacougo que só eses dramas poden xerar nas persoas. Non é sinxelo ese paso, menos aínda para quen ten ben plantexada a súa zona de confort dentro do sistema literario. Autora de éxito, referencia na literatura xuvenil e Premio Nacional, Ledicia Costas fixo un valente acto de transformación da súa fantasía e mundos imaxinarios ao poñer os pés nunha das lameiras dos adultos. Ela, que tantas xornadas adica a visitar colexios, a converter a literatura nunha ponte de fermosos soños entre as cabeciñas dos nosos cativos e cativas e a realidade, é quen mellor pode poñer negro sobre branco esas inquedanzas dos máis novos ante as perigosas situacións que se poden dar ao seu arredor e, sobre todo, plantexar as súas respostas, sempre diferentes, como diferentes somos todos, aínda que esta sociedade da infamia, da que somos parte, faga tantos esforzos por converternos en repeticións, en clons ameazados pola liberdade dos nosos sentimentos.




Publicado no Diario de Pontevedra 29/05/2019

sábado, 25 de maio de 2019

Balonmano. Treinta años después



BARRUFET, Marín, Masip, Jordi Fernández, Mateo Garralda, Ordóñez, Urdangarín, Barbeito, Esquer, Núñez, Galisteo, Olalla, Urdiales y Carmona fueron los componentes de la Selección Española que en 1989 consiguieron la medalla de plata en el Mundial de Balonmano Junior celebrado en Galicia. Un espectacular equipo que estaba poblado de futuras estrellas de este deporte, de medallistas mundiales y olímpicos que hicieron vibrar durante esos días a toda una ciudad, pese a su justa derrota en la final ante la URSS por 17-23.
Treinta años después Pontevedra y Vigo acogen un evento similar a aquel que quedó grabado a fuego en muchos pontevedreses, en los aficionados a un deporte que corre por las venas de numerosos vecinos de la ciudad del Lérez que, desde muy pequeños, se vinculan a clubes como el Teucro o el Cisne. Un amor incondicional a este deporte que se verá menospreciado al decidirse, desde la organización, que la final no se dispute en Pontevedra, lo que significa un enorme error. Por historia, por tradición, por clubes, por ser la ciudad en la que durante esta temporada, y en las últimas, se ha disputado la Liga Asobal, el que la final se celebre en Vigo es un sinsentido absoluto que responde más a la búsqueda de una imagen que al respeto que se merece este deporte y el aficionado. Y se verá cuando llegue esa final, y cuando esté o no esté España las gradas presenten una entrada muy inferior a como sucedería de celebrarse en Pontevedra, donde el interés por este deporte va mucho más allá de que sea el equipo nacional el que llegue hasta la última estación. Aquel campeonato celebrado en septiembre de 1989 tuvo distintas sedes, pero la lógica imponía a Pontevedra como sede para la final, y base de la Selección, tanto por la historia del balonmano en la ciudad como por el hecho de ser la capital de la provincia reina de este deporte. ¿Alguien se imagina una final de un mundial de fútbol que no se dispute en la capital del país organizador? Pues aquí somos así y así nos lucirá el pelo.
El recuerdo de aquel torneo está todavía vigente en muchos de los que amamos a este deporte más allá de ser un entretenimiento o una diversión, al formar parte de la propia vida y de la educación casi sentimental, si se me permite la pedantería. Será muy difícil que se repita el nivel del balonmano de aquel campeonato. Primero, por cómo ha cambiado este deporte, con una mayor tendencia a la potencia y al factor físico, por encima de cuestiones técnicas individuales y tácticas colectivas; y segundo, por la coincidencia estelar en aquel campeonato de jugadores españoles así como de extranjeros como Dujshebaev, Jackson Richardson, Wenta, Stoecklin, Skrbic o Svensson, con unas capacidades individuales imposibles de reconocer en los jugadores de hoy. Ambiente y jugadores, convirtieron aquella cita en unas semanas muy especiales en las que el balonmano renovaba su amor por esta Pontevedra siempre deseosa de gozar de este deporte.
A una hora de disputarse la final, de un Mundial, Junior, ¡ojo!, estaban todas las entradas vendidas, hubo reventa y la entrada de asistentes es todavía hoy imposible de enumerar por la cantidad de personas que entraron en el pabellón pontevedrés. Mientras, en la pista, la selección española asistía a un deslumbramiento, el provocado por un jugador desconocido de ojos rasgados sentado en el banquillo durante todo el campeonato que se presentó en sociedad en Pontevedra. Su nombre, Talant Dujshebaev, anotó 12 goles en esa final y el balonmano ya nunca volvió a ser igual.



Publicado en Diario de Pontevedra 24/05/2019
Fotografía. Selección Junior de España en 1989 (Rafa)